वर्कस्टेशनची मांडणी
एर्गोनॉमिक डेस्क कसा मांडावा: 5 टप्प्यांची तपासणी यादी
एर्गोनॉमिक डेस्कसाठी आधी खुर्ची आणि पायांचा आधार जुळवा, मग खांदे सैल राहतील इतके कीबोर्ड व माउस जवळ आणा आणि स्क्रीन आरामदायी अंतरावर ठेवा. प्रत्यक्ष काम करताना मांडणी तपासा आणि एका वेळी एकच बदल करा.
1. खुर्ची व्यक्तीनुसार जुळवा
पायांना आधार आणि मांडींना आराम मिळेल अशी सीटची उंची ठेवा. सीटच्या कडेवर तोलून बसण्याऐवजी पूर्ण मागे बसा. अतिरंजित वाकणं न लादता खालच्या व मधल्या पाठीला आधार देईल अशी बॅकरेस्ट समायोजित करा.
खांदे सैल राहतात आणि खुर्ची डेस्कजवळ येण्यास अडथळा होत नाही तेव्हाच आर्मरेस्ट उपयुक्त असतात. ते खांदे वर उचलत असतील किंवा पुढे पोहोचावे लागत असेल तर खाली करा किंवा काढा.
2. कीबोर्ड आणि माउस हातांनुसार जुळवा
कोपरे धडाजवळ राहतील इतकी खुर्ची जवळ आणा. माउस कीबोर्डच्या पलीकडे न ठेवता त्याच्या बाजूला ठेवा आणि वारंवार पुढे हात नेणे कमी करण्यासाठी कीबोर्ड शॉर्टकट वापरण्याचा विचार करा. टाइप करताना मनगट कठीण कडेवर टेकवू नका.
नंबर पॅड क्वचित वापरणाऱ्यांसाठी कॉम्पॅक्ट कीबोर्ड माउस जवळ आणू शकतो. तुमच्या प्रत्यक्ष कामातील प्रयत्न कमी करणारे साधनच चांगले; खास आकार असला म्हणून ते सर्वांसाठी एर्गोनॉमिक ठरत नाही.
3. डिस्प्ले डोळ्यांनुसार जुळवा
मुख्य डिस्प्ले थेट समोर ठेवा. जवळ झुकण्याआधी अंतर, अक्षरांचा आकार, उजेड आणि कॉन्ट्रास्ट समायोजित करा. स्क्रीन विचित्र कोनात वळवण्याऐवजी डिस्प्ले किंवा प्रकाशाचा स्रोत बदलून झगमगाट कमी करा.
प्रोग्रेसिव्ह चष्मा वापरणाऱ्यांना डोके मागे झुकू नये म्हणून स्क्रीन थोडी खाली आवडू शकते. मोठे किंवा अनेक मॉनिटर असल्यास मध्यबिंदू वेगळा लागतो. वाचताना, संपादन करताना आणि व्हिडिओ कॉलमध्ये मांडणी तपासा.
4. लॅपटॉपचा तडजोडीचा प्रश्न सोडवा
लॅपटॉपमध्ये स्क्रीन आणि कीबोर्ड जोडलेले असल्याने एक उचलला तर दुसराही उचलतो. दीर्घकाळ वापरासाठी लॅपटॉप स्थिर स्टँडवर ठेवा आणि बाह्य कीबोर्ड व पॉइंटिंग साधन जोडा. थोड्या मोबाइल सत्रांत कायमची वर्कस्टेशन मांडणी करण्याऐवजी जागा व स्थिती वारंवार बदला.
गरम किंवा अस्थिर लॅपटॉप दीर्घकाळ थेट मांडीवर ठेवू नका. घन पृष्ठभाग वापरा आणि उत्पादकाच्या सूचनांनुसार वायुवीजनाची छिद्रे मोकळी ठेवा.
5. प्रत्यक्ष कामाची तपासणी करा
मांडणी दिसायला योग्य असूनही कामाच्या वेळी अयशस्वी होऊ शकते. काही मिनिटे टाइप करा, माउस वापरा, लहान मजकूर वाचा, वही घ्या आणि कॉलमध्ये सहभागी व्हा. खांदे वर जातात का, पायांना आधार नाही का, धड वारंवार वळतो का, सीटच्या कडेवर दाब येतो का किंवा चेहरा स्क्रीनकडे पुढे जातो का ते पाहा.
एका वेळी एकच बदल करा आणि आराम व पोहोच सुधारते का ते नोंदवा. डेस्क बदलल्यानंतर, डिस्प्ले वाढवल्यानंतर, पादत्राणे बदलल्यानंतर किंवा मुख्य काम बदलल्यानंतर पुन्हा तपासा.
- पाय किंवा फुटरेस्ट स्थिर; सीटची कड गुडघ्यांच्या मागे दाबत नाही.
- पाठीला आधार; आर्मरेस्ट किंवा डेस्कची उंची खांदे वर उचलत नाही.
- कीबोर्ड व माउस जवळ; मनगट धारदार कडेवर दाबलेले नाहीत.
- मुख्य डिस्प्ले मध्यभागी, वाचनीय आणि त्रासदायक झगमगाटाशिवाय.
- फोन, नोंदी आणि इतर वारंवार लागणारी साधने सहज पोहोचण्याच्या भागात.
सतत विचारले जाणारे प्रश्न
डेस्कच्या मांडणीत आधी काय समायोजित करावे?
खुर्ची आणि पायांचा आधार यापासून सुरुवात करा, मग कीबोर्ड व माउस ठेवा आणि शेवटी तयार झालेल्या शरीराच्या स्थितीनुसार डिस्प्ले मांडावा.
डेस्क किती उंच असावा?
एकच योग्य उंची नाही. कीबोर्ड व माउस वापरताना खांदे सैल आणि कोपरे शरीराच्या जवळ राहतील अशी उंची असावी.
स्टँडिंग डेस्क आपोआप एर्गोनॉमिक असतो का?
नाही. उभे राहतानाही स्क्रीन आणि इनपुट साधनांची योग्य मांडणी हवी, आणि दीर्घकाळ उभे राहणेही अस्वस्थ होऊ शकते. उभे राहणे हा इलाज न मानता स्थिती बदलत राहा.
लॅपटॉप माझा एकमेव कामाचा संगणक म्हणून वापरू शकतो का?
हो, पण दीर्घकाळ डेस्कवर काम करताना बाह्य कीबोर्ड व माउस वापरल्याने हात वर न उचलता लॅपटॉपची स्क्रीन उंच करता येते.
स्रोत
हा मार्गदर्शक खालील सार्वजनिक स्रोतांचा आधार घेतो; गरज असल्यास व्यावसायिक सल्ला घ्या.
- Computer Workstations eTool: components U.S. Occupational Safety and Health Administration
- Display screen equipment workstation checklist UK Health and Safety Executive